Co można znaleźć w ogrodzie sentymentalnym?

Ogród sentymentalny stał się popularny u schyłku XVIII wieku, wśród entuzjastów literatury nurtu o tej samej nazwie. Skupiał także osoby darzące sympatią atmosferę wspomnień, w szczególny sposób przywiązane do przeszłości. Ogrody zaprojektowane według podobnych założeń miały z jednej strony pozorować bycie zachowanym fragmentem dawnych dziejów, a z drugiej – służyć kultywowaniu pamięci o rzeczach minionych. Realizacją obu tych zadań było umieszczanie w obrębie ogrodu elementów architektonicznych, stylizowanych na ruiny. Często stawiano także kopie budowli znanych z historii. Wszystkie podejmowane zabiegi aranżacyjne miały na celu stworzenie przestrzeni bogatej w nastrojowe zakątki, sprzyjającej rozmyślaniom i zadumie. Konstrukcja ogrodu sentymentalnego pokrywała się w pewnej mierze z prawidłami, wedle których organizowano ogrody wiejskie. Kompozycja roślin imitowała mylące podobieństwo do krajobrazu spotykanego w warunkach naturalnych, w miejscach bliskich samemu ogrodowi. Zgodnie z tym zamysłem, przestrzeń ogrodu zajmowały rośliny popularne w najbliższej okolicy, typowe dla miejscowej flory (ich wybór determinowany był zwykle przez upodobania właścicieli). Drobne elementy dekoracyjne, jak na przykład płoty, wykonywane były z naturalnych materiałów: drewna lub kamienia. Funkcję ozdobną pełniły także głazy i stosy kamieni.

Strumień – istotny element ogrodu wodnego

Decydując się na wzbogacenie krajobrazu ogrodu poprzez dodanie elementów dekoracyjnych, wykorzystujących żywioł wody, nie tylko podnosi się znacznie walory estetyczne tego miejsca. Czyni się je także idealnym miejscem odpoczynku, gdzie szemranie wody doskonale relaksuje. Najprostsza wodna konstrukcja, strumień, jest także ważnym elementem układu filtrującego oczko wodne. Należy natomiast umieścić go w obrębie terenów zielonych tym bardziej, jeżeli projektowany ogród ma mieć charakter parku wodnego. Konstruowanie strumienia przebiega podobnie do procesu tworzenia oczka wodnego. Łożysko, którym ma płynąć woda, należy ulokować w najbardziej optymalnym miejscu. Jego dno trzeba wyłożyć folią PCV lub EPDM, po czym umocować, przysypując odpowiednią ilością mieszanki piasku i gliny. Elementy dekoracyjne strumienia należy ułożyć w zależności od tego, z jaką szybkością ma się poruszać woda (wpływ mają na to szerokość i głębokość nurtu). Jeżeli dno zostanie wysypane żwirem, a brzegi obsadzone kamieniami, ruch wody będzie niemal niedostrzegalny. Jeżeli natomiast dno zajmą kamienie, spłycając nurt, woda będzie poruszać się szybko i z pluskiem. Jeśli strumień łączy się z akwenem, w którym żyją zwierzęta (na przykład ławica ryb), należy dopilnować, by woda nie wpadała do zbiornika zbyt gwałtownie.

Jak działa filtr biologiczny?

Sprzętem, który powinien zostać zainstalowany w pobliżu każdego oczka wodnego, jest filtr biologiczny. Utrzymuje on w ruchu wodę należącą do akwenu, zmuszając ją do nieustannego krążenia i odświeżania się. Zasadą jego działania jest przede wszystkim naturalna aktywność bakterii, znajdujących się wewnątrz warstw filtracyjnych. Całe urządzenie jest ułożone pod pewnym kątem, w taki sposób, że woda znajdująca się w zbiorniku wpada do rury filtra wskutek działania siły grawitacji (wlew jest zabezpieczony drobną siateczką, by do urządzenia nie dostały się zwierzęta ani części roślin). Cykl filtracji to obieg zamknięty: oczyszczona woda przepływając następnie przez długość małego strumyczka nabiera tlenu i wraca do swojego właściwego zbiornika. Należy dbać o to, by filtr nigdy nie przerywał swojej pracy – brak obiegu wody staje się przyczyną awarii, z którymi ciężko sobie poradzić. Problemem technicznym, którego naprawa może być bardzo kosztowna, jest nieodwracalne uszkodzenie pompy, która nie może prawidłowo pracować bez dopływu wody. Drugim problemem, znacznie poważniejszym biologicznie, jest obumarcie bakterii znajdujących się w filtrze (pozbawione tlenu i pożywienia, pobieranych z wody, giną po nawet dwóch godzinach). Dojrzewanie kolejnych kolonii, które zajmą ich miejsce, może trwać nawet cztery miesiące.

Jak pozbyć się niechcianych glonów z oczka wodnego?

Zakwit wody w ogrodowym oczku wodnym, czyli zajęcie znacznej części jego powierzchni przez glony, jest zjawiskiem niepożądanym nie tylko ze względów estetycznych. Stanowiąc dowód zaburzenia równowagi biologicznej, przyczynia się do pogorszenia stanu jakości wody (zwłaszcza rozkład fitoplanktonu ma charakter toksyczny i prowadzi do obniżenia zawartości tlenu w wodzie). Akwen staje się stęchły, zaczyna wydzielać przykry zapach. W rezultacie oczko wodne przestaje być ozdobą, a wręcz odwrotnie – zaczyna być elementem psującym ogólny obraz ogrodu. Na szczęście istnieje kilka metod, które pomogą uporać się ze skutkami zakwitu, a także wyeliminują jego przyczyny, nie pozwalając na powtórzenie się podobnej sytuacji w przyszłości. Do najbardziej radykalnych posunięć należy zainstalowanie systemu filtracji, dzięki któremu woda nie jest zagrożona zastojem i odtlenieniem. W pobliżu zbiornika można zainstalować lampy, emitujące promieniowanie UV typu C (które zabija bakterie).Wskazane jest ponadto zastosowanie odpowiednich środków chemicznych, które poprawią kondycję wody. Można nawet spróbować zmienić jej odczyn pH, umieszczając na dnie akwenu worek kwaśnego torfu. Należy też pokładać pewną nadzieję w samym ekosystemie – glony są przecież pożywieniem niektórych zwierząt (na przykład ślimaków).

Zakwit wody w oczku wodnym

W każdym zbiorniku wodnym mogą zaistnieć odpowiednie warunki, które sprzyjają rozwijaniu się na powierzchni wody skupisk fitoplanktonu – bardzo małych, nawet mikroskopijnych żyjątek. Dla glonów czynnikami niezbędnymi do życia są: odpowiednia wilgotność, dobra temperatura oraz dostęp do składników odżywczych (dla gatunków cudzożywnych, organizmom samożywnym wystarczy dostęp do promieni słonecznych). Dane warunki odpowiadają zwykle jednemu gatunkowi glonów, przez co można mówić o skupiskach konkretnej odmiany (najczęściej są to sinice, okrzemki, czy zielenice). Oko ludzkie dostrzega je wtedy w postaci zielonego nalotu, unoszącego się na powierzchni wody. Zjawisko to określa się jako zakwit wody, grozi ono zwłaszcza niedużym zbiornikom (na przykład oczkom wodnym). Mają największe szanse na zaistnienie w wodzie bogatej w substancje organiczne, które pochodzą chociażby z rozkładu materii (ich źródłem może być także działalność człowieka, obejmująca spłukiwanie nawozów sztucznych). W klimacie umiarkowanym zakwit wody obserwuje się najczęściej wiosną i jesienią. Przedłużający się stan zakwitu świadczy o zaburzeniu równowagi ekologicznej w obrębie ekosystemu wodnego. Jest także w pewnym stopniu przyczyną anomalii, gdyż osad zasłania roślinom podwodnym dostęp do słońca i uniemożliwia im prawidłowy rozwój.

Sadzenie roślin w obrębie oczka wodnego

Oczko wodne pełni swoją funkcję dekoracyjną nie tylko ze względu na to, że jest specjalnie zaaranżowanym akwenem, ale przede wszystkim za sprawą roślin, które je porastają (co więcej, flora oczyszcza wodę z azotanów). Mogą one wyrastać z jego dna i prezentować na powierzchni wody jedynie liście i kwiaty (przykładem jest lilia wodna), mogą kryć pod wodą jedynie korzenie lub też porastać błotniste brzegi zbiornika. Odrębną kategorią są rośliny pływające, które unoszą się na tafli, nie wymagając żadnego podłoża. Oczywiście dobór odpowiednich dla danego oczka wodnego gatunków powinien opierać się na panujących w jego obrębie warunkach naturalnych. Co więcej, wybierając rodzaje roślin, które mają zdobić zbiorniczek, należy rozważyć, ile pracy trzeba będzie włożyć w ich późniejszą pielęgnację. Projekt całej flory powinien być dokładnie przemyślany, nie warto kierować się zbyt pochopnie względami estetycznymi (na przykład pozazdrościć ciekawych okazów sąsiadom). Ponadto nie należy oczywiście kupować roślin, które nie posiadają informacji o swoich hodowlanych wymaganiach. Sadząc rośliny, trzeba pozostawiać między nimi odpowiednie odstępy, biorąc pod uwagę że w przyszłości znacznie się rozkrzewią. W dobrze rozplanowanym oczku wodnym zarośla nie zasłaniają widoku na taflę wody, a także nie przeszkadzają sobie nawzajem w rozwoju.

Jak samodzielnie wykonać oczko wodne?

Do wykonania ogrodowego oczka wodnego można zatrudnić specjalistów, którzy reklamują się chociażby w Internecie. Jednak przy odpowiednich ilościach zapału i umiejętności można podjąć się wykonania tego zadania samemu (przyda się także pomoc osób drugich, jeśli przewidywana wielkość akwenu jest duża). Po wybraniu miejsca i zaprojektowaniu planu zbiornika, czas zabrać się za pracę fizyczną. By ułatwić sobie kopanie dołu, można zaznaczyć za pomocą jasnego piasku granice oczka wodnego, a także krawędzie jego zasadniczych stref głębokości. Po pozbyciu się ziemi i ukształtowaniu misy zbiornika, należy odmierzyć ilość folii, jaka zapełni zagłębienie. Po jej umieszczeniu dno należy wysypać żwirem, a następnie mieszanką piasku i gliny (w której znajdować mogą się już sadzonki roślin wodnych). By nadać brzegom zbiornika naturalny wygląd, należy ułożyć tam zróżnicowanej wielkości kamienie (można wykorzystać też specjalną taśmę posmarowaną żywicą, do której przytwierdzone są małe kamyki). Na zboczach oczka i specjalnie wykonanych półkach można umieścić jutowe kieszenie, w których zasadzi się rośliny. Napełnianie zbiornika wodą należy wykonywać stopniowo, tak by cała woda znajdowała się wewnątrz dopiero wówczas, gdy folia całkowicie osiądzie na dnie. Schemat akwenu należy dokładnie przemyśleć – przebudowa oczka wodnego jest znacznie trudniejszym zadaniem.

Sposoby konstruowania misy oczka wodnego

Zamierzając umieścić oczko wodne w ogrodzie warto zastanowić się, jaka technika jego budowy będzie odpowiednia. Najbardziej naturalnym i jednocześnie najpopularniejszym sposobem na zabezpieczenie kształtu misy zbiorniczka jest wypełnienie jego dna specjalną folią. Wybierać można między dwoma jej rodzajami. Droższa ewentualność, geomembrana EPDM wykonana z gumy syntetycznej jest warta tego, by w nią zainwestować. Jej wysoka elastyczność sprawia, że tworzywo to jest bardzo wytrzymałe, odporne na promieniowanie UV, a także na duże wahania temperatury. Wytrzymuje bardzo dużą ilość czasu, jest odporne na procesy biodegradacji. Pomimo działania zróżnicowanych czynników zewnętrznych, zachowuje wszystkie swoje właściwości fizyczne, a co najważniejsze: jest substancją całkowicie przyjazną środowisku i nie wpływa negatywnie na rozwój roślin i zwierząt. Jej nieco tańsza alternatywa to folia PCV – odporna na działanie promieni UV oraz mrozu, posiadająca gwarancję 25 lat użyteczności. Innym rozwiązaniem jest zakup plastikowego zbiornika, przy pomocy którego szybko i sprawnie można zaaranżować oczko wodne. Jest to rozwiązanie mniej estetyczne od murowanych zbiorników betonowych. Te ostatnie są jednak bardzo kosztowne, a co więcej istnieje w ich przypadku pewne ryzyko – nieprawidłowo wykonane mogą pękać i przeciekać.

Projektowanie oczka wodnego

Po podjęciu decyzji o umieszczeniu oczka wodnego na terenie ogrodu, najistotniejszym krokiem jest przygotowanie przemyślanego projektu. W zamyśle tym należy uwzględnić wiele czynników, które w przyszłości wpłyną na prezencję tego elementu dekoracyjnego. Jednym z nich jest funkcja, jaką ma pełnić zbiorniczek; należy określić, czy będzie utrzymany w stylu nowoczesnym, czy też będzie stylizowany na naturalny staw. Istotną kwestią jest także odpowiednie umiejscowienie oczka wodnego w przestrzeni ogrodu: najważniejszą przesłanką w podjęciu tej decyzji są warunki naturalne, najlepsze dla roślin, jakie mają rosnąć w obrębie obiektu. Optymalnie, powinno to być miejsce nasłonecznione w ciągu dnia przez okres 4-6 godzin, położone w takim stosunku do słońca, by odbijające się w wodzie promienie nie męczyły wzroku osób odpoczywających w ogrodzie. Planując wymiary oczka wodnego należy mieć na względzie to, jaka ilość zwierząt i roślin będzie wchodzić w skład tego małego ekosystemu. Planując wpuszczenie do wody ławicy rybek, należy pamiętać że dość szybko rozmnożą się i może brakować im miejsca do swobodnej egzystencji (gdy ich zagęszczenie będzie za duże, zaczną chorować). Podobnie rzecz się ma w przypadku roślin – głębokość oczka powinna zależeć od tego, jaka ilość miejsca jest im niezbędna do zakorzenienia się.

Czym jest oczko wodne?

Przez pojęcie oczka wodnego potocznie rozumie się niewielkich rozmiarów zbiorniczek wodny, który ma pełnić funkcje dekoracyjne w obrębie terytorium, na jakim się znajduje. Taki obiekt zaliczany jest do małej architektury, czyli zbioru wielu konstrukcji, jakie można umieścić w obrębie gruntu zabudowanego (domu jednorodzinnego lub działki). W praktyce powierzchnia takiego obiektu sięga kilkudziesięciu metrów kwadratowych, a jego głębokość zwykle nie jest większa niż półtora metra (te techniczne wymiary decydują o nazewnictwie tego typu obiektów: na podstawie specjalistycznej klasyfikacji nie można ich bowiem zaliczyć do zbiorników wodnych, ani do stawów hodowlanych). Pewnym wyznacznikiem, który wpływa zazwyczaj na wielkość oczka wodnego, na jaką decyduje się właściciel, są przepisy prawa budowlanego. Według nich, na budowę zbiornika o powierzchni lustra wody przekraczającej trzydzieści metrów kwadratowych, należy zdobyć zezwolenie (a ponadto opracować specjalny projekt architektoniczny i wdrożyć określone procedury). Zaaranżowanie w ogrodzie oczka wodnego to dobre rozwiązanie dla każdego, kto chciałby uczynić swoją posesję wyjątkową, charakterystyczną i miłą dla oka, a ponadto chciałby urozmaicić florę swego ogrodu o rośliny wodne. Nierzadko w oczkach wodnych hoduje się ryby – najczęściej gatunki akwariowe.